Biliyorum, yorucu bir nöbetin ardından sabah vizitine hazırlanırken en son isteyeceğiniz şey, koroner anjiyoya “stabil” gönderdiğiniz o hastanın kreatinin değerinin aniden tırmanışa geçtiğini görmektir. Servisten yoğun bakıma devraldığımız veya elektif işlem sonrası takibe aldığımız hastalarda, “işlem başarılı geçti” notunu okuyup rahatladıktan 48 saat sonra oligüri ile karşılaşmak, maalesef hepimizin en az bir kez yaşadığı o can sıkıcı senaryodur. Ancak klinik pratikte sıkça karşılaştığımız bu tablo, aslında çoğu zaman “göz göre göre” gelmektedir. Bu noktada, o kötü sürprizle karşılaşmamak ve riskli hastayı kapıdan girerken tanımak için elimizdeki en güçlü silahlardan birini, Mehran Skoru‘nu masaya yatırmamız gerekiyor.
Mehran Skoru Nedir? Nasıl Hesaplanır?
Kontrast madde kaynaklı nefropati veya daha güncel terminolojisiyle Kontrast İlişkili Akut Böbrek Hasarı, hastane kaynaklı böbrek yetmezliklerinin üçüncü en sık nedenidir ve yoğun bakım mortalitesini bağımsız olarak artıran majör bir faktördür. 1 Roxana Mehran ve arkadaşlarının geliştirdiği Mehran Skoru, perkütan koroner girişim (PKG) planlanan hastalarda bu riski kantitatif olarak belirlememizi sağlayan, validasyonu en yüksek risk modelidir. 2
Bu skorlama sistemi, hastanın hemodinamik ve komorbid durumunu 8 temel parametre üzerinden değerlendirir: 3
| Risk Faktörü (Klinik Kriter) | Puan |
| Hipotansiyon (Sistolik < 80 mmHg veya İnotrop desteği) | 5 |
| İntra-aortik Balon Pompası (IABP) kullanımı | 5 |
| Konjestif Kalp Yetmezliği (NYHA Sınıf III/IV veya öyküsü) | 5 |
| Yaş > 75 | 4 |
| Bazal Serum Kreatinin > 1.5 mg/dL | 4 |
| Diabetes Mellitus | 3 |
| Anemi (Hct: Erkek <%39, Kadın <%36) | 3 |
| Kontrast Madde Hacmi (Kullanılan her 100 cc için) | 1 |
Risk Stratifikasyonu ve Klinik Karar
Elde edilen toplam skor, hastaları dört ana risk grubuna ayırır. Skorun 5 ve altında olduğu “Düşük Risk” grubunda diyaliz gerektiren nefropati riski %0.04 gibi ihmal edilebilir düzeydeyken; skorun ≥16 olduğu “Çok Yüksek Risk” grubunda nefropati gelişme ihtimali %57’ye, diyaliz ihtiyacı ise %12’ye kadar çıkmaktadır.
Yüksek skorlu bir hastada; işlem öncesi agresif hidrasyon protokollerinin (örn. 1 mL/kg/saat izotonik salin) devreye sokulması, mümkünse bi-plan anjiyografi ile kontrast yükünün azaltılması ve nefrotoksik ajanların (NSAİİ, aminoglikozid vb.) stoplanması hayati önem taşımaktadır.
Referanslar
- Kidney Disease: Improving Global Outcomes (KDIGO) Acute Kidney Injury Work Group. KDIGO Clinical Practice Guideline for Acute Kidney Injury. Kidney Int Suppl. 2012;2(1):1–138. ↩︎
- Neumann FJ, Sousa-Uva M, Ahlsson A, Alfonso F, Banning AP, Benedetto U, et al. 2018 ESC/EACTS Guidelines on myocardial revascularization. Eur Heart J. 2019;40(2):87-165. ↩︎
- Mehran R, Aymong E, Nikolsky E, Lasic Z, Iakovou I, Fahy M, et al. A simple risk score for prediction of contrast-induced nephropathy after percutaneous coronary intervention: development and initial validation. J Am Coll Cardiol. 2004;44(7):1393-9. ↩︎
Yorumları Göster / Tartış (0)