🦠 Koklar, Basiller ve Spiraller: Patojen Bakterilerin Gruplandırılması

Yazar: Dr. Semahattin Serkan Sezer

Mikrobiyoloji laboratuvarından gelen ilk “Gram Boyama” sonucu, kültür sonucundan yaklaşık 24-48 saat önce gelir. Aşağıdaki tablo, morfoloji ve basit biyokimyasal testlere (Katalaz, Koagülaz, Oksidaz, Hemoliz) dayanarak ampirik tedaviyi daraltmak veya yönlendirmek için kullanılabilir.


Gram Boyanma ÖzelliğiOrganizmaTanı Yöntemleri
Gram (+), Küme KokStaphylococcus aureus• Katalaz (+), Koagülaz (+)
• Beta-hemolitik
• Mannitol fermentasyonu (sarı)
Gram (+), Küme KokStaphylococcus epidermidis• Katalaz (+), Koagülaz (-)
• Novobiosin’e duyarlı
Gram (+), Küme KokStaphylococcus saprophyticus• Katalaz (+), Koagülaz (-)
• Novobiosin’e dirençli
Gram (+), DiplokokStreptococcus pneumoniae• Katalaz (-), Alfa-hemolitik
• Optokin’e duyarlı
• Safra çözünürlüğü (+)
• Quellung (Kapsül şişme) reaksiyonu (+)
Gram (+), Zincir KokStreptococcus pyogenes (Grup A)• Katalaz (-), Beta-hemolitik
• Basitrasin’e duyarlı
• PYR (+)
Gram (+), Zincir KokStreptococcus agalactiae (Grup B)• Katalaz (-), Beta-hemolitik
• Basitrasin’e dirençli
• CAMP testi (+)
• Hippurat hidrolizi (+)
Gram (+), Zincir KokEnterococcus (Grup D)• Katalaz (-), Gama (veya alfa/beta) hemolitik
• Safrada ve %6.5 NaCl’de ürer
• PYR (+)
Gram (+), Zincir KokStreptococcus bovis (Grup D)• Katalaz (-), Gama (veya alfa) hemolitik
• Safrada ürer
• %6.5 NaCl’de üremez
Gram (+), Zincir KokViridans Streptokoklar• Katalaz (-), Alfa-hemolitik
• Optokin’e dirençli
• Safra çözünürlüğü (-)
Gram (+), Sporlu BasilBacillus anthracis• Aerobik, Hareketsiz
• “Medusa başı” koloniler
Gram (+), Sporlu BasilBacillus cereus• Aerobik, Hareketli
Gram (+), Sporlu BasilClostridium tetani• Anaerobik
• Uçta spor (“Davul tokmanı” veya “Tenis raketi”)
Gram (+), Sporlu BasilClostridium botulinum• Anaerobik
• Sporlu
Gram (+), Sporlu BasilClostridium perfringens• Anaerobik, Hareketsiz
• Çift zonlu hemoliz
• Litmus sütü (fırtınalı fermentasyon)
Gram (+), Sporlu BasilClostridium difficile• Anaerobik
• Dışkıda toksin testi
Gram (+), Sporsuz BasilCorynebacterium diphtheriae• Aerobik
• “Çin harfleri” görünümü
• Tellürit agarda siyah koloniler
Gram (+), Sporsuz BasilListeria monocytogenes• Aerobik
• +4°C’de üreme (soğuk zenginleştirme)
• “Takla atma” (Tumbling) hareketi
Gram (+), Dallanan BasilActinomyces israelii• Anaerobik
• Filamentöz
• “Sülfür granülleri” (sarı)
Gram (+), Dallanan BasilNocardia asteroides• Aerobik
• Filamentöz
• Zayıf Asit-Fast (ARB) pozitif
Gram (-), DiplokokNeisseria meningitidis• Oksidaz (+)
• Maltoz ve Glikoz fermentasyonu (+)
• Kapsüllü
Gram (-), DiplokokNeisseria gonorrhoeae• Oksidaz (+)
• Glikoz fermentasyonu (+), Maltoz (-)
• Kapsülsüz
Gram (-), KokobasilHaemophilus influenzae• Faktör V ve X gereksinimi (Çikolata agar)
• Uydu (Satellite) fenomeni
Gram (-), KokobasilBordetella pertussis• Bordet-Gengou besiyeri
Gram (-), Basil (Solunum)Legionella pneumophila• Gümüş boyama (Gram ile zayıf boyanır)
• Kömürlü maya (BCYE) agar (Demir ve Sistein gerektirir)
Gram (-), Basil (Enterik)Escherichia coli• Laktoz fermentasyonu (+)
• İndol (+)
• EMB agarda yeşil metalik parlaklık
Gram (-), Basil (Enterik)Klebsiella pneumoniae• Laktoz fermentasyonu (+)
• Üreaz (+)
• Hareketsiz
• Büyük mukoid koloniler
Gram (-), Basil (Enterik)Enterobacter cloacae• Laktoz fermentasyonu (+)
• Hareketli
Gram (-), Basil (Enterik)Serratia marcescens• Laktoz fermentasyonu (+)
• Kırmızı pigment (bazı suşlar)
Gram (-), Basil (Enterik)Salmonella typhi• Laktoz fermentasyonu (-)
• Hareketli
• H2S üretimi (+)
Gram (-), Basil (Enterik)Shigella• Laktoz fermentasyonu (-)
• Hareketsiz
• H2S üretimi (-)
Gram (-), Basil (Enterik)Proteus mirabilis• Laktoz fermentasyonu (-)
• Hareketli (“Swarming” / Yayılma)
• Üreaz (+)
Gram (-), Basil (Enterik)Pseudomonas aeruginosa• Laktoz fermentasyonu (-)
• Oksidaz (+)
• Mavi-yeşil pigment
• Meyvemsi koku
Gram (-), Basil (Enterik)Bacteroides fragilis• Anaerobik
• Gram negatif basil
Gram (-), Kıvrık BasilVibrio cholerae• Oksidaz (+)
• Virgül şekilli
• TCBS agarda sarı koloniler (Alkali ortamda üreme)
Gram (-), Kıvrık BasilCampylobacter jejuni• Oksidaz (+)
• “Martı kanadı” şekli
• 42°C’de üreme (Mikroaerofilik)
Gram (-), Kıvrık BasilHelicobacter pylori• Üreaz (+)
• Oksidaz (+)
Gram (-), Basil (Zoonotik)Yersinia enterocolitica• Soğukta zenginleşme (+4°C)
Gram (-), Basil (Zoonotik)Yersinia pestis• Bipolar boyanma (“Çengelli iğne” görünümü)
Gram (-), Basil (Zoonotik)Francisella tularensis• Sisteinli besiyeri gerektirir
Gram (-), Basil (Zoonotik)Brucella• Kan kültürü
Gram (-), Basil (Zoonotik)Pasteurella multocida• Bipolar boyanma
Gram (-), Basil (Zoonotik)Bartonella henselae• Gümüş boyama
Değişken / BelirsizGardnerella vaginalis• “Clue cells” (İpucu hücreleri)
• %10 KOH ile balık kokusu
Asit-Fast (ARB)Mycobacterium tuberculosis• Asit-Fast boyama (+)
• Löwenstein-Jensen besiyeri (yavaş üreme)
• Niasin üretimi (+)
Asit-Fast (ARB)Mycobacterium leprae• Asit-Fast boyama (+)
• Yapay besiyerinde üremez (Fare ayak tabanı/Armadillo)
SpiroketTreponema pallidum• Karanlık alan mikroskobu
• VDRL/RPR (non-spesifik)
• FTA-ABS (spesifik)
SpiroketBorrelia burgdorferi• Giemsa veya Wright boyası
• Seroloji
SpiroketLeptospira interrogans• Karanlık alan mikroskobu (uçları kancalı)
• Kan veya idrar kültürü
Hücre Duvarı YokMycoplasma pneumoniae• Soğuk aglütininler (+)
• Eaton agarda “Sahanda yumurta” görünümü
Zorunlu Hücre İçiChlamydia trachomatis• İyot ile boyanan inklüzyon cisimcikleri (Glikojen içerir)
Zorunlu Hücre İçiChlamydia pneumoniae / psittaci• İyot ile boyanmayan inklüzyon cisimcikleri (Glikojen içermez)

Referans: Columbia University Medical Center – J. Kuo Study Aids

Yorumları Göster / Tartış (0)

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Sitemizde deneyiminizi iyileştirmek için çerezler kullanılmaktadır.