SpO2, periferik arteriyel hemoglobinin oksijen satürasyonunu non-invaziv, sürekli ve gerçek zamanlı olarak ölçen hayati bir parametredir; dokulara oksijen sunumunun (DO2) ana bileşenlerinden biri olan arteriyel oksijen içeriğini yansıtır. Yoğun bakım pratiğinde “beşinci hayati bulgu” olarak kabul edilen bu ölçüm, invaziv arteriyel kan gazı örneklemesi gereksinimini azaltırken, hipokseminin erken saptanmasında ve oksijen tedavi stratejilerinin (titrasyon, mekanik ventilasyon ayarları) dinamik olarak yönetilmesinde temel rehber görevi görür.
TANI VE KRİTERLER
SpO2 değerleri her zaman hastanın klinik tablosu, doku perfüzyonu ve hemoglobin seviyesiyle birlikte değerlendirilmelidir.
| SpO2 Değeri | Klinik Durum | Müdahale Eşiği |
| %94 – %98 | Normal / Hedef Aralık | Rutin izlem (Normal hasta) |
| %88 – %92 | KOAH / Tip 2 Solunum Yetm. | Hedef aralık (Hiperkapni riski varsa) |
| < %90 | Hipoksemi | Oksijen desteğine başla / artır |
| < %85 | Şiddetli Hipoksemi | Acil havayolu/solunum desteği hazırlığı |
- S/F Oranı (SpO2/FiO2): ARDS tanısında P/F oranı yerine kullanılabilir. S/F < 235 ARDS lehinedir.
- Doğruluk Sınırı: SpO2 <%70 olduğunda nabız oksimetre cihazlarının güvenilirliği dramatik şekilde azalır; bu durumda mutlaka arteriyel kan gazı (AKG) ile teyit et.
TEDAVİ PROTOKOLÜ (OKSİJENASYON YÖNETİMİ)
- Hedef Belirle:
- Standart yoğun bakım hastası: %92 – %96
- CO2 retansiyonu olan hasta (KOAH/Obezite Hipoventilasyon): %88 – %92
- Post-Kardiyak Arrest / İskemik İnme: %94 – %98 (Hiperoksiden kaçın!)
- Oksijen Desteği Basamakları:
- Nazal Kanül: 1-6 L/dk (FiO2: %24 – %44).
- Basit Maske: 5-10 L/dk (FiO2: %35 – %50).
- Rezervuarlı (Non-rebreather) Maske: 10-15 L/dk (FiO2: %60 – %90).
- Yüksek Akışlı Nazal Oksijen (HFNO): 30-60 L/dk akış, FiO2: %21 – %100.
- Gelişmiş Destek (Eğer hedef SpO2’ye ulaşılamazsa):
- Takip ve Teknik Kontrol:
- SpO2 düştüğünde önce nabız dalga formunu (pleti) kontrol et; dalga formu bozuksa değer geçersizdir.
- Periferik yayılım bozuksa (şok, hipotermi, vazopresör kullanımı) kulak memesi veya alın probu tercih et.
KIRMIZI BAYRAKLAR & UYARILAR
- Sessiz Hipoksemi: Hasta dispneik (nefes darlığı çekiyor) görünmese bile düşük SpO2 değerini ciddiye al; fizyolojik kompanzasyonun iflası anidir.
- Karbonmonoksit (CO) Zehirlenmesi: Nabız oksimetre $HbO_2$ ve $COHb$ ayrımı yapamaz; SpO2 yanıltıcı şekilde %100 görünebilir. Şüphe varsa Co-oksimetre bak!
- Anemi Faktörü: Hemoglobin çok düşükse (Hb < 7 g/dL), SpO2 %100 olsa dahi dokulara giden toplam oksijen miktarı yetersiz olabilir.
- Hiperoksi Riski: Gereksiz yüksek FiO2’den kaçın; PaO2 > 120 mmHg serbest radikal hasarı ve koroner/serebral vazokonstriksiyon yapabilir.
GEÇİŞ VE İZLEM
- Weaning (Oksijen Azaltma): Hasta stabilse FiO2’yi kademeli olarak azalt. SpO2 > %92 iken FiO2 < %40 ise nazal kanüle geçişi değerlendir.
- Pozisyonlandırma: Hipoksemik hastada “Prone” (yüzüstü) pozisyonu veya yatak başının 30-45 derece kaldırılması oksijenasyonu düzeltebilir.
Yorumları Göster / Tartış (0)