Asidoz, kanda ve vücut sıvılarında hidrojen iyonu (H+) konsantrasyonunun anormal şekilde artmasıyla karakterize olan patolojik bir durumdur. Bu durum, vücutta asit birikmesi veya baz (bikarbonat) kaybı sonucu ortaya çıkar. Klinik olarak, arteriyel kan pH değerinin normal sınır olan 7.35 ile 7.45 aralığının altına düşmesi (pH < 7.35) ile tanımlanır.
Asidoz, altta yatan nedene göre farklı klinik tablolarda sınıflandırılır:
- Respiratuar (Solunumsal) Asidoz: Akciğerlerin vücutta üretilen karbondioksiti ($CO_2$) yeterince dışarı atamaması (hipoventilasyon) sonucu oluşur. Biriken $CO_2$, kanın asiditesini artırır. KOAH, astım veya solunum merkezini baskılayan durumlar buna yol açabilir.
- Metabolik Asidoz: Vücutta asit üretiminin artması, bikarbonat kaybı veya böbreklerin asit atma yeteneğinin azalmasıyla oluşur. Başlıca alt türleri şunlardır:
- Diyabetik Asidoz (Ketoasidoz): İnsülin eksikliğine bağlı olarak vücudun enerji için yağları yakması sonucu “keton cisimcikleri” adı verilen asitlerin birikmesidir.
- Renal Tübüler Asidoz (RTA): Böbreklerin hidrojen iyonlarını salgılayamaması veya bikarbonatı geri ememesi durumudur.
- Laktik Asidoz: Dokuların yeterli oksijen alamadığı durumlarda (şok, ağır egzersiz, kalp yetmezliği) laktik asit birikmesiyle oluşur.
Belirtiler ve Tedavi:
Asidoz; kafa karışıklığı, halsizlik, hızlı solunum (Kussmaul solunumu) ve ağır vakalarda komaya yol açabilir. Tedavi, doğrudan altta yatan nedenin (örneğin diyabet kontrolü, solunum desteği veya bikarbonat takviyesi) düzeltilmesine yöneliktir.
Tıbbi Feragatname: Bu içerik yalnızca bilgilendirme amaçlıdır; tıbbi teşhis, tedavi veya profesyonel sağlık tavsiyesi niteliği taşımaz. Kan gazı değerlerindeki dengesizlikler ciddi bir durumdur ve acil tıbbi müdahale gerektirir. Herhangi bir sağlık sorununuzda mutlaka bir hekime başvurunuz.
Yorumları Göster / Tartış (0)