ABO kan grupları, eritrosit yüzeyindeki A ve B antijenlerinin varlığına göre belirlenen ve plazmada bulunmayan antijene karşı doğal antikorların (anti-A, anti-B) eşlik ettiği kan grubu sistemidir. Karl Landsteiner tarafından 1900’de Viyana Üniversitesi’nde keşfedilmiş ve 1901’de yayımlanmıştır; Landsteiner bu buluşuyla 1930’da Nobel Tıp Ödülü’nü almıştır.¹
| Kan grubu | Eritrositte antijen | Plazmada antikor |
|---|---|---|
| A | A | Anti-B |
| B | B | Anti-A |
| AB | A ve B | Yok |
| O | Yok | Anti-A ve anti-B |
Klinik önemi
Anti-A ve anti-B doğal olarak oluşan, çoğunlukla IgM, kısmen IgG yapısında antikorlardır; O grubu bireylerde IgG tipinde olma eğilimindedir. Bebeklikte besinler ve mikroorganizmalar aracılığıyla ABO antijenlerine benzer şekerlerle karşılaşılması sonucunda erken yaşta oluşmaya başlar.² ABO uyumsuz transfüzyonda alıcının antikorları verici eritrositlerine bağlanarak kompleman aktivasyonu ve hızlı intravasküler hemolize yol açar; akut hemolitik transfüzyon reaksiyonu, yaygın damar içi pıhtılaşma, şok, akut böbrek yetmezliği ve ölüm gelişebilir.²
Klinik inci
“Evrensel verici” ve “evrensel alıcı” kavramları eritrositler için geçerlidir. A ve B antijeni taşımayan O grubu eritrositler tüm gruplara verilebilir; ancak O grubu plazma hem anti-A hem anti-B içerir. Plazma transfüzyonunda durum tersinedir: anti-A ve anti-B içermeyen AB grubu plazma tüm gruplara verilebilir.²
Kaynaklar
- Farhud DD, Zarif Yeganeh M. A brief history of human blood groups. Iran J Public Health. 2013;42(1):1-6. PMC3595629
- Dean L. The ABO blood group. In: Blood Groups and Red Cell Antigens. National Center for Biotechnology Information (US); 2005. Bölüm 5. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK2267/
