Mutlak risk azalması (absolute risk reduction, ARR), bir tedavinin etkisini gösteren ve kontrol grubundaki olay riski ile tedavi grubundaki olay riski arasındaki farka eşit olan ölçüttür; risk farkı (risk difference) olarak da adlandırılır.¹ Olay sıklığı kontrol grubunda %a, tedavi grubunda %b ise mutlak risk azalması (a − b)%’dir. Tedavi edilmesi gereken hasta sayısı (number needed to treat, NNT) mutlak risk azalmasının tersidir: oran olarak ifade edildiğinde 1/ARR, yüzde olarak ifade edildiğinde 100/ARR’dir.²
Klinik önemi
Göreceli risk azalması çoğunlukla hastanın başlangıç riskinden bağımsız olarak sabit kalırken mutlak risk azalması, olay sıklığı düştükçe küçülür.² Örneğin göreceli risk azalması %25 olan bir tedavi, yüksek riskli hastalarda %10 mutlak risk azalması (NNT 10) sağlarken daha düşük riskli hastalarda mutlak risk azalması %2,5’e iner (NNT 40).² Bu nedenle bir risk farkının klinik önemi, toplumdaki olayların temel riskine bağlıdır.¹
Klinik inci
Göreceli risk azalması çoğu zaman mutlak risk azalmasından daha etkileyici görünür.² Bir çalışmanın sonuçları yorumlanırken göreceli etkinin yanında mutlak risk azalması ve NNT de değerlendirilmelidir.
Kaynaklar
- Higgins JPT, Li T, Deeks JJ. Chapter 6: Choosing effect measures and computing estimates of effect. In: Higgins JPT, Thomas J, Chandler J, et al, eds. Cochrane Handbook for Systematic Reviews of Interventions. Version 6.5. Cochrane; 2024. https://www.cochrane.org/authors/handbooks-and-manuals/handbook/current/chapter-06
- Barratt A, Wyer PC, Hatala R, et al. Tips for learners of evidence-based medicine: 1. Relative risk reduction, absolute risk reduction and number needed to treat. CMAJ. 2004;171(4):353-358. doi:10.1503/cmaj.1021197
